Nestlé’nin Sahibi Nereli? Tatlı bir Sorunun Ardında Derin Bir Arayış
İzmir’de yaşıyorum, 25 yaşımdayım ve hayatı bir yandan çok ciddiye alırken bir yandan da her fırsatta espri yapıyorum. Yani, bir bakıma “ciddi komik” bir kişiliğim var. Ne demek istediğimi anlamışsınızdır herhalde. Bazen derin düşünceler içindeyken, birden aklıma bir soru gelir ve işte o an, sorunun büyüklüğü ne olursa olsun, “Bu soruyu araştırmalıyım!” diyorum. İşte dün akşam arkadaşlarla muhabbet ederken bu kadar tatlı bir soruya takıldım: “Nestlé’nin sahibi nereli?” Hadi gelin, bu soruyu mizahi bir dille inceleyelim.
Nestlé: Çikolata, Süt, Kahve… Ama Kim Sahip?
İçimdeki içsel sorgulayıcı diyor ki: “Şimdi bu kadar büyük bir şirket var, belki dünya çapında, ama sahibi kim? Hani, ‘Koca koca Nestlé fabrikaları… Bu kadar ürünün sahibi bir kişi olabilir mi?’ diye düşündüm. İşte bu soru takılıp kalıyor.”
Bunlar, kahvemi yudumlarken kafama gelen düşünceler. Sonuçta Nestlé, sadece çikolata üretmiyor. O kadar çok ürün var ki: süt, kahve, gıda ürünleri, sağlıklı yaşam… Kısacası, Nestlé hayatımıza her anlamda şekil veren bir dev. Ama sahibi kim? Bu soruyu hiç düşündünüz mü? Hadi, bu soruya birlikte bir göz atalım.
Nestlé’nin Sahibi Kim?
İçimdeki şüpheci tarafım, kısık sesle fısıldıyor: “Bir kere şunu anlayalım. Nestlé tek bir kişi tarafından mı yönetiliyor? Bu kadar büyük bir şirketin sahibi ‘Hah işte benim’ diyecek biri olabilir mi?”
Aslında, çok büyük ve global bir şirket olan Nestlé’nin bir “tek sahibi” yok. Şirketin sahipliği, çoğunlukla hisse senetleriyle belirleniyor. Yani, Nestlé’nin sahibi aslında küçük bir grup yatırımcıdan oluşuyor. Ancak, en büyük hisseyi elinde bulunduran ailelerden bir tanesi de “Nestlé ailesi”. Yani, net bir şekilde belirlenmiş bir “sahibi” yok, ama ailesi işin içinde!
Bir arkadaşım buna tepki veriyor: “Yani bir baba var, Nestlé’yi kurmuş ama kimse gelip ‘Benim’ demiyor öyle mi?”
Aynen öyle, dostum. Sonuçta şirketin gerçek sahibi demek de zor, çünkü bu işin içinde bir sürü kollar, hissedarlar ve hisseyi paylaşan aileler var. Ama kabul edelim ki, Nestlé’nin bugüne kadar bu kadar büyük bir dev haline gelmesinin arkasında oldukça stratejik ve akıllıca yönetilen bir aile geçmişi var.
Nestlé ve Aileler: Küresel Miras
İçimdeki filozof tarafım şunu düşünüyor: “Neden sadece ‘sahibi’ne odaklandık? Bu şirket, aileler için bir tür miras haline gelmiş olmalı. Yani, düşündüğümüzde, Nestlé’nin sahibi nereli sorusundan çok, bu kadar büyük bir şirketin nasıl aile işi haline geldiği üzerine kafa yormalıyız.”
Düşünsenize, yıllarca süregelen bir miras… Bu kadar büyük bir şirketin her köşesinde, her bir hisseye sahip ailenin izleri var. Nestlé’nin kurucusu, 1867 yılında İsviçreli bir kimyager olan Henri Nestlé. Henri, aslında bebekler için ilk mama formülünü geliştiren kişi olarak tanınıyor. O günden bu yana, Nestlé ailesi şirketi büyütmek ve yönetmek için ciddi bir çaba sarf etmiş. İsviçreli bir aile olan Nestlé ailesi, şirketin büyük bir kısmını hala kontrol ediyor.
Bu noktada, içimdeki esprili tarafım devreye giriyor: “Yani demek ki, bu kadar büyük bir şirketin sahibi, ya İsviçre dağlarında bir yerde ya da şık bir dağ evi veranda manzarasına bakarak kahve içiyordur. Düşünsene, Nestlé’yi yöneten biri, arada çikolata yiyor, arada yataktan kalkıp şirket toplantısına katılıyor!”
Tabii, bu mizahi kısmı bir kenara bırakacak olursak, Nestlé’nin şu anki yönetiminde birkaç farklı aile de etkili. Bu ailelerin İsviçre kökenli olması, bu şirketin kökenlerinin aslında ne kadar derinlere dayandığını gösteriyor.
Türkiye ve Nestlé: Bir Yudum Çikolata, Bir Yudum Kültür
İçimdeki Türk tarafı, kaygılı bir şekilde soruyor: “Ya Nestlé’nin sahibi İsviçreli falan ama Türkiye’de nasıl bu kadar popüler oldu? Türkiye’de ne kadar bağ kurdular, bu şirketin sahipleri bizimle mi alakalı?”
Düşünsenize, Türkiye’de Nestlé ürünlerini o kadar sık kullanıyoruz ki, her köşe başında bir Nestlé ürünü görmek mümkün. Çikolata, süt, kahve… Bütün bunlar evimizin içinde hep var. Ama sahipleri, nedense bizde daha çok bir ‘yabancı’ marka izlenimi bırakıyor. Hadi, bunu bir örnekle pekiştirelim: Bir gün bir kafede arkadaşım bana kahve ısmarlıyor ve şöyle diyor:
“Bunu Nestlé’den almışlar ya, hadi bakalım! İsviçreli bir şirket bu, bakalım neler olacak!”
Ben de gülüyorum: “Ya, İsviçreli olabilir ama burada çikolatalarımızın bir numarası!”
Gülüşmeler ve kahkahalar arasında düşündüğümde: “Bunu biz aslında sadece tatla değil, aynı zamanda Nestlé’nin Türkiye’deki etkisiyle de benimsedik. Kültürel olarak, bu markayla o kadar iç içe olduk ki, belki de biz bir gün bu soruyu sorduğumuzda, ‘Nestlé’nin sahibi İzmirli’ diyeceğiz, kim bilir?”
Sonuç: Nestlé’nin Sahibi Nereli?
Sonuç olarak, Nestlé’nin sahibi aslında tek bir kişiye indirgenemeyecek kadar büyük ve karmaşık bir yapı. Şirketin büyük kısmı hâlâ Nestlé ailesinin kontrolünde ve kökleri İsviçre’ye dayanıyor. Ama bu kadar globalleşmiş bir markanın sahibi olmanın da avantajları var, o kadar ki Türkiye’de bile çikolataları ve sütleriyle evlerimizi şenlendiriyor.
Evet, arkadaşlar, belki “Nestlé’nin sahibi nereli?” sorusu ilk başta basit bir soru gibi görünebilir. Ama bir bakıyorsunuz, bir kahve sohbetine dönüşüyor. Hayat gerçekten bazen çok basit ama çok karmaşık olabiliyor. Ne demişler, “Hayat çikolata gibi, ne kadar karmaşık olsa da, tadı her zaman güzel.”