,Giardia Nedir? | RanTe Veteriner Kliniği | Akut İshal

Giardia Nedir?

Giardia Nedir?

Giardia; Bağırsaklara yerleşip hastalığa neden olan tek hücreli bir protozoadır. Enfekte olan hasta da Giardiasis denilen hastalık genellikle akut ishalle kendini belli edebilir.

Mikroskop Altında Giardia Parazitleri
Mikroskop Altında Giardia Lamblia Parazitleri

Giardia İnsana Bulaşır Mı?

Kedi ve Köpeklerde Giardia Nasıl Tespit edilir?

Giardia Belirtileri nelerdir, Öldürücü müdür?

Kedilerde ve köpeklerde bağırsağa yerleşip hastalığa neden olurlar.

Giardia; zoonoz bir hastalık olduğundan insanlara da bulaşıp hastalığa neden olabilir.

Bağırsaklarında giardia bulunan insan, kedi ve köpek dışkısı ile etrafa saçarlar. Giardia bağırsaklara yerleşerek çeşitli sindirim sistemi hastalıklarına neden olur. En çokta ishal belirtisi gösterir. Daha önceki Kedi ve Köpekler Neden İshal Olur? ve Kanlı İshal Parvo hakkındaki yazılarımızı okuduysanız kafanızı karıştırmamak adına Giardia’yı daha iyi tanımlama gereği duyduk!

Giardia kendi etrafını kalın bir zar ile çevirip kist oluşturur. Buda çevre şartlarından etkilenmeden çok uzun süre hastalık oluşumuna neden olur.

Parazitin kist formunu yiyerek enfekte olunur. Köpek, Kedi ve İnsanların ince bağırsağındaki kistler açılır ve aktif bir form olan trophozoitlere dönüşür. Trophozoitler, flagella adı verilen ve ileri geri hareketi sağlayan kıla benzer yapılara sahiptir. Bu yapılar intestinal duvara bağlanırlar ve ikiye bölünerek reprodüksiyon gerçekleştirirler. Belirsiz sayıda bölünme sonrasındaki bir aşamada, kesin olmayan bir bölge üzerinde bu trophozit formu etrafında bir duvar oluşturur ve dışkıya geçer. Dışkıdaki giardia çevreyi ve suyu kontamine edebilir ve diğer hayvanları ve insanları enfekte edebilir.

Dışkıdaki ilk kistler enfeksiyonun başlamasından yaklaşık iki hafta sonra görülür.

Toplu yaşam alanları giardia’nın bulaşması için mükemmel ortamlardır. Bunlar barınaklar, çiftlikler, pansiyonlar, bakım evleridir. Buralarda bulaşmanın önüne geçilemez ve kediniz veya köpeğiniz hatta siz bile bu protozoayı kapabilir ve hastalanabilirsiniz.

Kedi ve Köpeklerde Giardia Teşhisi

Kedi ve Köpeklerde Giardia için Dışkı Numunesi alınıp Laboratuar İncelemesi Yapılmalıdır

Kedi Köpek ve Evcil Hayvanlarda Giardia Nasıl Tespit Edilir?

Kedim Sürekli İshal Oluyor

Köpeğim Sürekli İshal Oluyor

Giardia protozoası çoğu zaman belirti vermeden seyreder. Enfeksiyon oluşturduğunda ise belirti genellikle akut diaredir (ishal). İshal kısa süreli aralıklı veya uzun sürekli olarak gerçekleşebilir.

İştah kaybı şekillenemez fakat buna rağmen kediniz veya köpeğiniz kilo kaybetmeye devam eder.

İnce bağırsaklarda emilimin engellenmesinden dolayı  soluk, kokulu , aşırı mukuslu , yağlı bir dışkı görmek mümkündür. Bağırsak yollarına zarar verir ve sindirim bozulmalarına neden olur.

Emilim eksikliğine bağlı olarak tüy kalitesinde bozulma ve gelişme geriliği de şekillenir.

Dışkı yapıldıktan sonra bi kaç damla kan geliyor ise de giardia’dan şüphelenebilmekteyiz.

Giardiasis tanısı zor bir hastalıktır çünkü protozoonlar küçüktür ve dışkının her tarafına geçmemiş olabilir. Organizmayı bulmak için şüpheli dışkı örneklerinin sık sık test edilmesi (bir dışkı örneği 3 günde bir) gerekir. Giardianın identifiye(tespit) edilmesinde rutin fekal(dışkı) muayenelerin yanında özel diagnostik prosedürlerin uygulanması da şarttır.

Yuvarlak kurtlar ve kancalı kurtlardan ayırt edilmesini sağlayan işlemler Giardia’nın aktif formunu öldürebilir ve kist formunu bırakır. Aktif formu görmek için, az miktarda dışkı örneği suyla karıştırılıp mikroskopta yüksek büyütmede incelenebilir.

Bu formların flagellaları olduğu için onları yüzeyde hareket ederken görebilirsiniz. Aktif formlar genellikle bu dışkı çözeltilerinde bulunur. Eğer mikroskop altında Giardianm aktif bir formunu yakalamayı başardıysanız alın onu. İlginç gözüken bir yaratıktır. Armut şeklindedir ve anatomisiyle gözleri, burnu ve ağzı olan bir çizgi film karakterini andırır. Bir kez gördüğünüzde asla unutmazsınız. Kistler çoğunlukla sıkı karakterde dışkılarda bulunur. Özel solüsyonlar kistlerin dışkının geri kalanından ayrılmasını sağlar. Kisti kapsayan solüsyon kısmı mikroskopta incelenebilir.

2004’den itibaren aktif olan diyagnostik test ELISA (hızlı test kitleri) sayesinde küçük bir fekal örnekle 8 dakikada bu testi uygulayıp 10-15 dk içerisinde size sonuçları bildirebiliyoruz. Bu fekal muayeneden çok daha pratiktir.

3 lü Test

Hızlı Test Kitleri Sayesinde Giardia FPV FCoV hastalıkları güvenli ve hızlıca tespit edilebilir.

Giardia Nasıl Tedavi Edilir?

Kedi ve Köpeklerde Giardiasis Hastalığının Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Eğer Giardia’ dan şüpheleniyorsak fakat organizmayı bulamadıysak çoğunlukla tedavi uygulamalıyız. Çünkü ishalli köpeklerin dışkısında Giardia’yı teşhis etmek oldukça zordur. Bazıları henüz FDA onaylı olmasa da Giardiasis için fazla sayıda tedavi mevcuttur. Fenbendazole, bazı intestinal parazitleri öldüren ve o antiparaziter ilaçlar kullanılabilir. Tek başına veya metronidazole ile kombine kullanılabilir. Metronidazole ishale sebep olabilecek bazı bakteri türlerini öldürebilir. Bu sebeple eğer ishal Giardia nedeniyle değil de bakterilerle oluşturulduysa Metronidazole kullanımıyla semptomlar yok olur. Ne yazık ki metronidazole un bazı dezavantajları da vardır. Enfekte köpeklerin yalnızca %60-70’inde Giardianın eliminasyonu sağlamıştır. Kedilerde de %100 etkili değildir. Bazı hayvanların karaciğerlerinde toksik etkiler oluşturabilir. Teratojen olduğundan şüphe edilmektedir bu yüzden gebe hayvanlarda kullanılmamalıdır.

Son olarak da özellikle kediler çok sert bir tada sahip olduğundan almak istemezler. Geçmişte Quinacrine hydrocloride kullanırdı fakat çok etkili olmadığından ve letarji, kusma, anoreksi ve yüksek ateş gibi yan etkileri olduğundan günümüzde tercih edilmemektedir.

Bu tedavilerin yalnızca dışkıdaki kistleri uzaklaştıracağı bağırsaklardaki Giardia’yı öldürmeyeceği bilinmelidir.

Fekal muayene yöntemleri sonucu negatif olsa da organizma hala bağırsaklarda yaşamaya devam ediyor olabilir.

Hasta hayvanların dışkısını uzaklaştırırken hijyen kurallarına uyun. Eldiven kullanın. Çevre temizliği için veteriner hekiminizin önereceği dezenfektan(lar)ı kullanın.

Eğer uzun tüylü bir hayvansa anüsün etrafındaki kıllar traş edilmesi dışkının tüylere bulaşmasını önler.

Hekiminize danışmadan kedinize veya köpeğinize hiçbir ilaç uygulamasında bulunmayınız. 

Giardia Enfeksiyon Süreci

Giardia′nın Kist ve Trophozoit Yaşam Döngüsü

Giardia’ya Karşı Evcil Hayvanlarınızı Nasıl Korumalısınız?

Kedimi Giardia’dan Nasıl Korurum?

Köpeğimi Giardia’dan Nasıl Korurum?

Kistler dış ortamda birkaç hafta canlı kalabilir. Bu yüzden yeşil alanlar, parklar, köpek kulübeleri hayvan dışkılarıyla kontamine olarak evcil hayvanlar için enfeksiyon kaynağı olabilir. Evcil hayvanlar, diğer hayvan dışkıları olan alanlardan uzak tutulmalıdır. Bu da her zaman kolay değildir.

Sindirim sisteminin diğer parazitleri gibi Giardia’nın da yayılması testler ve enfekte hayvanların tedavi edilmesiyle ve çevredeki organizmaların azaltılması veya öldürülmesi amacıyla alınan sıhhi tedbirlerle mümkündür.

Kulübede Giardia’nın kontrolü: Giardia ile enfekte kulübeler büyiik bir soruna dönüşebilir ve çok boyutlu bir araştırmaya ihtiyaç vardır.

Hayvanların tedavisi: Gebe olmayan tüm hayvanlar 5 gün süre ile fenbendazo-le ile tedavi edilir. Tedavinin son gününde hayvanlar için temiz bir bölge tespit edilir ve o bölgede kalmalarını sağlanır. Hayvanlar temiz alana alındıktan sonra tekrar 5 günlük fenbendazole veya albendazole tedavisi uygulanır.

Hayvanların temizlenmesi: Kistler enfekte hayvanların tüylerine yapışarak kalmaya devam edebilir. Bu yüzden tedavi gören hayvanları temiz bir alana almadan önce hayvanlar düzenli şampuanlarla yıkanıp durulanmalıdır. Bu konuda özellikle perineal alan temizliği önemlidir.-

Giardia’nın tekrarlamasının önlenmesi: Giardia, köpek kulübesine enfekte hayvanla birlikte veya hasta sahibi, veteriner hekimin ayakkabıları veya botlarıyla ta-şmabilmektedir. Yeni hayvanların hepsi tedavi görenlerden ayrılarak karantinaya alınmalı ve tedavi görmelidir. Alet, ekipman ve kıyafetler kuarterner amontum bileşikleriyle dezenfekte edilmelidir.