Bugün sizlerle “5 nefis mertebesi nedir” konusunda işinize yarayabilecek bilgileri paylaşacağız.
Ranteveteriner olarak “5 nefis mertebesi nedir” konusunda sizlere faydalı olabildiğimizi umuyoruz. Diğer içeriklerimizi de incelemeyi unutmayın!
5 Nefis Mertebesi Nedir? İzmir’den Günlük Hayatla Karışık Bir İç Yolculuk
İzmir’de yaşayınca insanın iç dünyası da dışarısı gibi oluyor: biraz güneşli, biraz rüzgârlı, bazen de sebepsiz dalgalı. Ben de 25 yaşında, arkadaş ortamında sürekli şaka patlatan ama eve dönünce “ben bugün niye bunu dedim?” diye 3 saat düşünen biriyim. Böyle olunca bazı kavramlar insanın hayatına garip şekillerde giriyor.
“5 nefis mertebesi nedir?” sorusuyla ilk karşılaştığımda, kafamda direkt bir iç toplantı sahnesi canlandı. Sanki içimde beş tane ben var ve hepsi ayrı ayrı Zoom toplantısına girmiş gibi.
İçimdeki Beşli Konsey: 5 Nefis Mertebesi Nedir?
Bir gün Kordon’da otururken arkadaşım ciddi ciddi “nefis mertebeleri diye bir şey var, insanın içsel katmanları gibi düşün” dedi. Ben de o an içimden şu sahneyi kurdum:
Biri aşırı sakin,
biri sürekli yemek düşünen,
biri “boş ver hayat kısa”cı,
biri sürekli suçluluk duyan,
biri de “ben en üst versiyonum” diye gezen bir tip.
Ve işte 5 nefis mertebesi nedir sorusu benim kafamda böyle bir sitcom’a dönüştü.
1. Nefs-i Emmare: “Yiyelim, sonra düşünürüz” modu
Bu mertebe tamamen içimdeki dürtüsel ben. Mesela gece 2’de buzdolabını açıp “acaba yoğurtla ketçap karışır mı?” diye düşünen versiyonum.
Geçen gün arkadaşla konuşuyoruz:
— “Abi diyete başladım.”
— “Kaçıncı gün?”
— “Üç saat önce…”
İşte bu tam nefs-i emmare. Kontrol yok, plan yok, sadece anlık istekler var.
İzmir’de yaz akşamı yürürken bir dondurmacının önünden geçiyorsun ya… İşte orada tüm irade test ediliyor. Benim iç ses:
“Bir top çikolata + bir top limon = hayatın anlamı.”
2. Nefs-i Levvame: “Niye yaptın bunu?” modu
Bu mertebe benim en sık bulunduğum yer olabilir. Emmare bir şey yapıyor, levvame hemen devreye giriyor:
“Bunu neden söyledin?”
“Keşke mesajı göndermeseydin.”
“Story’e bakmasaydın iyiydi.”
Bir gün WhatsApp’ta eski bir mesaja yanlışlıkla emoji koydum. 2 saniye sonra iç ses:
“Sen cidden bunu mu yaptın?”
5 nefis mertebesi nedir diye düşününce, bu katman tamamen iç muhasebe departmanı gibi. Ama maaş yok, sadece stres var.
İzmir Sokaklarında Nefisle Pazarlık
Alsancak’ta yürürken bunu daha net hissediyorum. Bir kafe var, camında “tatlı + kahve 99 TL” yazıyor.
Emmare: “Gir.”
Levvame: “Dün de girdin zaten.”
Emmare: “Ama hava güzel.”
Levvame: “Hesap ekstren…”
Emmare: “Sessiz.”
Sonuç: Oturmuşum, latte içiyorum.
3. Nefs-i Mülhime: “İyi fikir geliyor ama uygulanması muamma” modu
Bu mertebe çok yaratıcı ama biraz dağınık. Bir anda hayatı düzene sokacak fikirler geliyor:
“Sabah erken kalkıp spor yapacağım.”
“Kitap okuyacağım.”
“Yeni bir dil öğreneceğim.”
Sonra ne oluyor?
Sabah alarm çalıyor:
“5 dakika daha…”
Bu katman bana İzmir’in rüzgârını hatırlatıyor. Bir yön veriyor ama sabit değil. Sürekli esin var ama süreklilik yok.
Arkadaş grubunda da böyle biri var:
— “Ben girişim kuruyorum.”
— “Ne işi?”
— “Şey… dijital ama fiziksel de olabilir.”
İşte mülhime seviyesi tam bu.
4. Nefs-i Mutmainne: “Tamam, biraz sakinim” modu
Bu mertebe nadir geliyor ama geldi mi güzel geliyor. İç huzur hali.
Bazen sahilde tek başıma oturuyorum, denize bakıyorum. O an iç ses susuyor.
“Bugün her şey yolunda.”
5 nefis mertebesi nedir diye bakınca, bu katman sanki sistemin “stabil mod”u gibi. Ne aşırı istek var, ne aşırı pişmanlık. Sadece denge.
Ama dürüst olayım, bu mod çok uzun sürmüyor. Çünkü hemen yanında bir mesaj bildirimi geliyor:
“–3 yeni mesaj”
Ve sistem tekrar başlıyor.
5. Nefs-i Kâmile: “USB’den güncellenmiş insan” modu
Bu en üst seviye. Teoride mükemmel denge hali. Pratikte ise… İzmir’de sabah 8’de kalkıp koşuya çıkan insanlar gibi: var ama çok nadir görüyorsun.
Ben bunu hayal edince aklıma şu geliyor:
Bir insan düşün, Instagram’a giriyor ama kıskanmıyor.
Kahve içiyor ama bağımlı olmuyor.
Eleştiri alıyor ama dağılmıyor.
Arkadaş ortamında biri şöyle dediğinde:
— “Abi ben artık hiç sinirlenmiyorum.”
Hepimiz:
“Tamam, sen başka bir işletim sistemine geçmişsin.”
Günlük Hayatta 5 Nefis Mertebesi Nedir Sorusunun Karşılığı
Bunu sadece teorik düşünmek sıkıcı olur. Günlük hayatta resmen sahneleniyor.
Mesela markette kasa sırası:
Emmare: “Önüne geç.”
Levvame: “Ayıp.”
Mülhime: “Bir gün erken gel.”
Mutmainne: “Bekle, hayat akıyor.”
Kâmile: “Zaten herkes eşit sırada.”
Ben genelde üçüncüde takılı kalıyorum.
İç Ses Diyalogları: İzmir Versiyonu
Kafede oturuyorum, önümde kahve.
Emmare: “Bir tatlı daha söyle.”
Levvame: “Dün de söyledin.”
Mülhime: “Bugün mutlu ol.”
Mutmainne: “Sade kahve yeter.”
Kâmile: “Zaten iç huzur dışarıdan gelmez.”
Ben: “Garsona bakıp gülümseyip karar vermem lazım.”
Arkadaş Ortamı ve Nefis Katmanları
Arkadaş grubunda biri var, her şeyde aşırı cesur:
— “Hadi yurt dışına taşınalım.”
Emmare alkışlıyor, mülhime plan yapıyor, levvame panikliyor.
Bir diğeri ise:
— “Abi ben sadece çay içeyim.”
İşte mutmainne seviyesi.
Ben mi? Ben genelde hepsini aynı anda yaşıyorum. Bu yüzden konuşurken cümle ortasında konu değiştirebiliyorum.
İzmir’in Rüzgârı Gibi Değişen Zihin
İzmir’de yaşayınca insanın iç dünyası da dış hava gibi oluyor. Bir dakika sakin, bir dakika sert esiyor.
5 nefis mertebesi nedir sorusu aslında biraz da bu değişkenliği anlatıyor. İnsan tek bir şey değil. Sürekli güncellenen bir sistem.
Bazen kendime şunu diyorum:
“Bugün hangi nefis versiyonundayım?”
Cevap genelde:
“Deneme sürümü 3.7 – kararsız mod.”
Son Bir Sahnede Hepsinin Buluşması
Gece İzmir sahilinde yürürken içimdeki beşli tekrar konuşuyor:
Emmare: “Döner ye.”
Levvame: “Saat geç.”
Mülhime: “Belki yürüyüş iyi gelir.”
Mutmainne: “Sessizlik güzel.”
Kâmile: “Hepsini dengeleyebilirsin.”
Ben duruyorum, denize bakıyorum.
Ve o an fark ediyorum: Belki de mesele hangi mertebede olduğun değil, hepsinin senin içinde aynı anda konuşabilmesi.
Çünkü insan dediğin şey biraz da kalabalık bir oda gibi. Her ses ayrı bir fikir, ayrı bir dürtü, ayrı bir yön.
Ve bazen sadece oturup dinlemek yetiyor.